Genezing van de huid

Het herstel van uw huid neemt, afhankelijk van de diepte van de verbranding, enkele weken tot een aantal jaren in beslag. Een tweedegraads brandwond, waarbij slechts een gedeelte van de huid verloren is gegaan, wordt met zalven, crèmes, donorhuid of met speciale verbandmiddelen behandeld. Bij een derdegraads brandwond zijn alle lagen en onderdelen van de huid verloren gegaan. Deze brandwonden worden operatief behandeld met een huidtransplantatie. Bij een diepe verbranding zijn delen van de huid, zoals zweetklieren en haarwortels zozeer beschadigd, dat deze niet meer terugkomen. Ook de zenuwen kunnen aangetast zijn, maar uiteindelijk komt het gevoel in de huid weer terug.

Het proces van uitrijpen van de huid kunt u volgen door op de kleur en het uiterlijk van de huid te letten. Na een oppervlakkige verbranding heeft de huid na genezing wat kleurverschil. Dit komt door pigmentverlies. Meestal herstelt dit binnen enige tijd vanzelf. De huid is na een verbranding meestal glad en roze. Dit kan geleidelijk wegtrekken. Dan krijgt uw huid weer de normale kleur terug.

Het herstel van pigmentverlies is onvoorspelbaar. Meestal herstelt het zich na enkele maanden. Maar in sommige gevallen kan het ook enkele jaren duren of herstelt het zich helemaal niet meer. Zonlicht kan helpen bij het herstel. De zon bevat ook goede stralen die een positief effect hebben op littekens. Zorg er wel voor dat de huid langzaam aan de zon kan wennen en gebruik een (watervaste) zonnebrandcrème met minimaal factor 20. Een sunblock is niet nodig.

Vooral als u langdurig staat, kan de pas genezen huid van uw voeten en benen er paars uitzien. Dat geldt trouwens ook voor armen en handen. Ook emoties en temperatuurswisselingen kunnen tijdelijk voor verkleuring van uw huid zorgen. U hoeft zich hierover geen zorgen te maken. De verkleuring is een onschuldig verschijnsel, dat ontstaat door stuwing van bloed in de sterk doorbloede huid.

Wondgenezing en littekenvorming

Bij diepe verbrandingen houdt u helaas littekens over. Deze verdwijnen niet helemaal. Wel komen littekens na twee of drie jaar tot rust. De kleur trekt bij en het litteken wordt vlakker. De huid is ons grootste orgaan. Hij beschermt ons tegen invloeden van buitenaf (bacteriën) en houdt alles in ons lijf netjes op z’n plaats (bloed, water, organen). De huid bestaat uit twee lagen: de dunne opperhuid en de dikkere lederhuid. Als die huid stuk gaat, ontstaat er een wond. Is de wond zo diep dat ook die onderliggende lederhuid is aangetast, dan kan dat nooit meer helemaal herstellen. Dus waar eens de lederhuid gevuld met bloedvaten, zenuwen, vetcellen en haarzakjes zat, komt een litteken terug.

Kwetsbare huid

De genezen huid is de eerste tijd erg kwetsbaar en kan blaren vormen. Nadat een brandwond aan het oppervlak is genezen, gaat het herstelproces onder het huidoppervlak door. Er ontstaat littekenweefsel, die de huid weer sterk maakt en zorgt dat de huid weer bestand is tegen stoten en schaven. Soms is het litteken dik en hobbelig. De doorbloeding van een litteken is sterker dan die van normale huid. Hierdoor kan een litteken er rood of paars van kleur uitzien. Dit is tijdelijk. Na een aantal maanden wordt het litteken zachter, soepeler en dunner. De rode kleur verdwijnt langzaam en de huidpigmenten, die bij veel brandwonden verloren zijn gegaan, komen geleidelijk terug. Het litteken krijgt weer meer de kleur van uw normale, niet verbrande huid. De mate waarin u last heeft van uw littekens hangt grotendeels af van waar ze zitten. Een litteken in de buurt van gewrichten zoals uw hals, elleboog, schouder of knie kan het bewegen bemoeilijken.

U kunt last krijgen van jeuk aan de pas genezen huid en de huidgebieden die zijn gebruikt voor transplantatie. Vooral ’s nachts is de jeuk lastig. De oorzaak van jeuk is niet bekend. De jeuk is niet volledig te bestrijden, maar de volgende suggesties kunnen de last helpen verlichten.

  • Zorg voor luchtige, ruimvallende kleding
  • Gebruik niet te warm badwater
  • Gebruik in bed een niet te warme deken of dekbed
  • Laat de temperatuur in huis niet te hoog worden
  • Draag drukkleding 24 uur per dag
  • Vermijd krabben, dit kan de huid kapot maken

Wees voorzichtig met gebruik van bodylotions, massageolie en crèmes. ‘Nieuwe huid’ is erg teer en kan overgevoelig reageren op farmaceutische producten. Op de polikliniek kunt u advies krijgen over geschikte middelen.

Soms is het wenselijk of noodzakelijk medicijnen te gebruiken die de jeuk onderdrukken. Deze kunnen worden voorgeschreven op het brandwondenspreekuur of door uw huisarts.

Door stoten, wrijven en door bewegingen van de huid rond gewrichten kunnen blaren ontstaan. Kleine blaren en blaren die niet lekken hebben geen extra verzorging nodig. Grote blaren kunt u het beste met een verbandje beschermen. Als de blaren op uw benen zitten, dan kunt u het beste uw benen op een stoel leggen. Hierdoor neemt de druk en daardoor de kans op blaarvorming af. Om blaren te voorkomen, kunt u uw benen inzwachtelen of steunkousen dragen. Bespreek dit eerst tijdens u bezoek aan de polikliniek of met uw huisarts.

Eventuele witte, zwarte en rode pukkeltjes op de huid zijn verstopte talgkliertjes die ontstoken zijn. Deze verdwijnen geleidelijk aan. U kunt ze behandelen door uw huid goed te reinigen en zeep- en zalfresten zorgvuldig af te spoelen. Soms is er sprake van een lichte huidinfectie en krijgt u speciale zeep voorgeschreven. Dit bespreekt uw arts met u op het brandwondenspreekuur.