Als je diepe brandwonden hebt opgelopen, ontstaan er na een tijdje littekens. Het is soms moeilijk te accepteren dat deze nooit meer helemaal weg zullen gaan. Op deze pagina vind je meer informatie over je littekens en hoe ze ontwikkelen. Wil je eerst meer lezen over brandwonden zelf? Klik dan hier.
Littekens
Als je diepe brandwonden oploopt, ontstaan er na een tijd littekens. Het is soms moeilijk te accepteren dat deze nooit meer helemaal weg zullen gaan. Op deze pagina vind je meer informatie over littekens en hoe ze ontwikkelen, maar ook over je groei en ontwikkeling. Wil je eerst meer lezen over brandwonden zelf? Klik dan hier.
Het onstaan van littekens
Wanneer een brandwond aan de buitenkant is genezen, betekent dit nog niet dat je hele wond is hersteld. De huid bestaat namelijk uit meerdere lagen, ook lagen die je aan de buitenkant niet ziet. Om die ook te herstellen, gaat het lichaam littekenweefsel maken. Dat doet je lichaam om je huid weer sterk te maken. Hierdoor kan je huid tegen stoten en schaven. Hoe een litteken zich ontwikkelt is erg verschillend per persoon. Je weet daarom niet precies hoe een litteken er later uitziet.
Wanneer de diepere lagen van de huid genezen, kunnen de kleur en vorm van je litteken aan de buitenkant veranderen. Hoe die veranderen, hangt af van hoe diep de brandwond is. Als je brandwond niet zo diep is, is er alleen wat kleurverschil te zien. Dat komt omdat er minder pigment in de beschadigde huid zit. Pigment zorgt voor de kleur van je huid. Bij een brandwond die niet zo diep is, herstelt dit kleurverschil zich na een tijdje vanzelf.
Bij diepere brandwonden zullen de littekens nooit meer helemaal verdwijnen. Tijdens het herstel van de diepere lagen van je huid kan het litteken donkerder worden en soms ook dik en hobbelig. Na drie of vier maanden is het litteken het dikst en donkerst. In de tijd daarna wordt het litteken lichter en minder dik. Na twee of drie jaar krijgt het litteken zijn uiteindelijke kleur en dikte. Het litteken zal dan niet meer zo veranderen.
Door andere kinderen of mensen te vertellen over je littekens, zal je minder snel vervelende reacties krijgen. Probeer je littekens niet te verbergen, maar er trots op te zijn. De littekens laten namelijk ook zien dat je iets heftigs hebt meegemaakt en erg sterk bent geweest. De littekens stralen dus ook iets heel krachtigs uit.
Te veel littekens
Soms ontstaat er veel littekenweefsel. Hierdoor kan het dat je een dik en hobbelig litteken krijgt. Dat heet een hypertrofisch litteken. Zo’n litteken kan geen kwaad, maar je kunt er wel last van hebben. Je kunt het minder mooi vinden of bang zijn voor de reacties van anderen. Ook kun je er last van hebben bij het bewegen. Bijvoorbeeld bij een litteken op je elleboog, knie, oksel of nek.
Het is belangrijk om geduld te hebben en het herstel van je littekens tijd te geven. Dit is niet altijd makkelijk, maar het litteken wordt vanzelf rustig en zal afnemen in roodheid en dikte. Ook kan het dragen van drukkleding en huidtherapie helpen om het litteken te remmen of te verminderen.
Ben je benieuwd naar de verhalen van anderen met littekens? In deze video vertellen verschillende jongeren over hoe ze de periode na thuiskomst uit het ziekenhuis ervaren hebben en hoe hun littekens ontwikkeld zijn.
Wil je de hele verhalen van deze jongeren zien? Hier kan je hun video’s bekijken: Sem, Laura, Plien.
Drukkleding
Klik hier om meer te lezen over drukkleding.
Bij sommige littekens kan drukkleding de ontwikkeling van het litteken remmen en ervoor zorgen dat het litteken eerder rustig wordt. Als drukkleding bij jou kan helpen, dan zal je arts of ergotherapeut uit het brandwondencentrum dit aan jou vertellen. Drukkleding is namelijk niet voor iedereen handig.
Drukkleding kan ervoor zorgen dat de felle kleur van de huid minder wordt en dat een litteken vlakker wordt. Deze kleding is elastisch en past goed om je lichaam. Als je littekens in je gezicht of nek hebt, kan een drukmasker helpen. Drukkleding kan je pas dragen wanneer je huid sterk genoeg is. Als je huid nog niet sterk genoeg is, kan die namelijk beschadigd worden door het aantrekken van drukkleding. Sommige kinderen en jongeren vinden drukkleding strak zitten, of ze vinden het ‘lelijk’. Toch is het belangrijk om de drukkleding wel te dragen. Het kan helpen tegen jeuk en zorgt ervoor dat je huid en litteken beter hersteld.
Hoelang je drukkleding moet dragen, verschilt per litteken. Bij sommige littekens kan het een halfjaar zijn, maar het kan ook veel langer duren. Om het beste resultaat te krijgen, moet je de drukkleding bijna 24 uur per dag dragen. De drukkleding mag alleen worden uitgedaan tijdens het wassen, douchen en zwemmen.
Groei en ontwikkeling
Geen problemen met oud worden
Uit onderzoek blijkt dat brandwonden geen invloed hebben op hoe lang of zwaar je later wordt. Alleen in het eerste jaar nadat je brandwonden hebt opgelopen, kan het zijn dat je iets minder groeit. Dit herstelt later vanzelf, waardoor je gewoon net zo groeit als andere kinderen. Het is wel belangrijk om voldoende te blijven bewegen, gezond te blijven eten en thuis niet meer te eten dan dat je voor de opname in het brandwondencentrum deed.
Extra operaties als je ouder wordt
Wanneer je groeit, groeien je littekens niet vanzelf mee. Littekens gaan daardoor trekken en jeuken, of ze doen pijn. Daarom zijn er als je ouder wordt, soms meer operaties nodig. Dit heten reconstructieve operaties. Die zijn bijvoorbeeld nodig als je niet zo goed meer kunt bewegen door de littekens, zoals bij een litteken op je elleboog. Dat is gelukkig maar bij weinig mensen nodig. Zo’n reconstructieve operatie zorgt er dan voor dat je weer beter kunt bewegen.
Puberteit
Klik hier om meer te lezen over de puberteit.
Als je in de puberteit komt, verandert je lichaam. Je groeit opeens snel en je verandert ook van meisje naar vrouw of van jongen naar man. Zo ontwikkel je als meisje borsten en je heupen zullen breder worden. Als je litteken op een van die plekken zit, kan het zijn dat je litteken niet goed meegroeit. Hierdoor kan de huid gaan trekken of jeuken.
Als jongen zal er op een gegeven moment een baard krijgen. Als je op deze plek littekens hebt, zal er daar minder of zelfs geen haar groeien. Heb je hier vragen over? Neem contact op met het brandwondencentrum waar je gelegen hebt. Dit kan ook als je opname al vele jaren geleden is geweest.
